Bij de term waardenwoordenboek kwam gelijk discussie. Dit begon met de vraag of het wel wenselijk is om een ‘woordenboek’ te hebben rondom publieke waarden aangezien dit zou kunnen leiden tot een checklist-mentaliteit. Waarbij de discussie over wat we belangrijk vinden niet meer wordt gevoerd.
Hieruit ontstond de discussie wat we willen dat het waarden woordenboek is. Hieruit kwamen over de dag heen vragen naar voren zoals:
Ook kwam het punt naar voren dat je het ook kunt gebruiken als ondersteuning. Zo kan je een breder gesprek hebben over wat belangrijk is bij een specifieke casus en vanuit daar kijken welke waarden erbij passen (dit lijkt op Value Sensitive Design, de richting waar Erik’s onderzoek ook al naartoe gaat).
Hiebij is het lastige ook dat een goed instrument soms slechte effecten heeft. Het voorbeeld werd gegeven van de AVG waar de discussie is gereduceerd tot ‘voldoet het aan de AVG, dan is het privacy genoeg’.Of ook de IAMA: Sommige gebruiken het als checklist terwijl anderen het gebruiken als gesprek starter
Tijdens het discusseren wat het woordenboek moest zijn, liep de discussie vast. Hierdoor is besloten verder te gaan naar welke waarden erin kunnen zitten om het zo verder open te breken.
Over de functie van het waardenwoordenboek werden de volgende vragen gesteld:
Moet het een gesprekstarter zijn?
Is het iets om naar te kunnen verwijzen?
De term woordenboek impliciert wellicht teveel stelligheid. Wellicht is handreiking beter
In hoe verre gaat het waardenboek alleen over waarden? Hoe ver moet het worden uitgewerkt? Moeten normen mee genomen worden?
Kijken wij alleen naar waarden, of ook naar deugden?
Hiernaast is er de vraag welke eisen er zijn voor het waardenwoordenboek. Tijdens de workshop werden 3 definitief neergezet:
Op basis van de waardenlijst uit Erik’s onderzoek, mocht iedere deelnemer maximaal 10 waarden selecteren die zij mee willen zien in een waardenwoordenboek en maximal 10 die ze er absoluut niet in willen zien. Voor deze lijst mochten ze ook nieuwe waarden inbrengen.
Dit leidde tot een verzameling waarden waar deelnemers sterk voelde dat het mee genomen moest worden. Hier ontstonden een aantal discussies
Zodra de waarden op het bord hingen, werd een eerste poging gedaan om ze te groeperen. Wegens de tijd is dit niet afgemaakt maar in de volgende figuren zijn de uitkomsten laten zien. Hierbij de volgende clusters
Tijdens deze clustering bleven 3 waarden ter discussie wegens de mogelijkheid dat deze waarden te veel overlappen met andere waarden. Dit waren: